5 dk okuma
Kaçak akım koruma rölesi seçimi üç soruya iner: kaç mA, hangi tip, ve üstteki korumayla nasıl seçicilik kuracağız. Bu üçü netleşmeden alınan cihaz sahada ya güvenlik sağlamaz ya da sürekli atarak üretimi durdurur.
Eşik değeri ne anlama gelir?
- 30 mA — can güvenliği (ek koruma). Priz devreleri, elle tutulan cihazlar, ıslak ortamlar.
- 100 mA — orta seviye; bazı dağıtım hatlarında ara koruma olarak kullanılır.
- 300 mA — yangına karşı koruma. Ana giriş ve büyük yük gruplarında yaygındır.
- 500 mA ve üzeri — yalnızca tesis koruması; insan koruması için yeterli değildir.
Tip harfi: AC, A, F, B
Endüstriyel tesislerde sürücü, güç kaynağı ve LED sürücü gibi elektronik yükler doğru akım bileşenli kaçak üretir. Klasik AC tipi röle bu kaçağı göremez. Sürücü bulunan hatlarda en az A tipi, sürücü çıkışında ise B tipi röle gerekir. Bu ayrım atlandığında röle kâğıt üzerinde vardır ama gerçek arızada açmaz.
Seçicilik: alttaki atsın, üstteki beklesin
Ana girişte 300 mA, alt dağıtımda 30 mA röle varsa aralarında hem akım hem zaman farkı olmalıdır. Bunun için ana girişte gecikmeli (S tipi) röle kullanılır. Aksi hâlde küçük bir kaçakta tüm tesis kararır ve arıza yeri bulunamaz.
Sıkça sorulan sorular
Sürücülü hatta kaçak akım rölesi neden sürekli atıyor?
Sürücülerin EMC filtreleri toprağa doğal bir kaçak akım akıtır; kablo uzadıkça bu artar. Çözüm genelde röle tipini (A veya B) doğru seçmek, eşiği yeniden değerlendirmek ve gerekiyorsa sürücüyü ayrı bir hattan beslemektir.
Ana girişte 30 mA kullanabilir miyim?
Teknik olarak mümkün ama pratikte önerilmez: tesisin toplam doğal kaçağı 30 mA'yı kolayca aşar ve röle sürekli atar. Ana girişte 300 mA gecikmeli, alt hatlarda 30 mA yaygın çözümdür.
Kaçak akım rölesi ne sıklıkla test edilmeli?
Cihazın üzerindeki test butonu ayda bir kullanılmalıdır. Bu test yalnızca mekanizmanın çalıştığını gösterir; açma süresi ve eşik değerinin ölçümü periyodik elektrik kontrolünde cihazla yapılır.
Kaçak akım rölesi ile kombine cihaz (RCBO) ne zaman tercih edilir?
Ray boyunun kısıtlı olduğu ve her çıkışın ayrı korunması istendiği panolarda RCBO tercih edilir. Böylece bir çıkıştaki kaçak diğerlerini etkilemez; grup koruması yerine çıkış bazlı koruma sağlanır.