6 dk okuma
Pano imalatında kablo kanalı, bütçenin en küçük kalemlerinden biridir; bu yüzden de en çok kısılan yerdir. Oysa kanalın kesiti ve doluluk oranı, panonun hem çalışma sıcaklığını hem de on yıl boyunca yapılacak her değişikliğin süresini belirler.
Doluluk oranı neden %60'ı geçmemeli?
Kanal içindeki kablolar birbirini ısıtır. Yan yana duran her kablo, komşusunun ısı atma yeteneğini düşürür; bu yüzden kablo akım taşıma kapasitesi tabloları "bir arada döşenen kablo sayısı" için düzeltme katsayısı içerir. Kanal tıka basa doluysa bu katsayı ciddi biçimde düşer ve kablolar hesapladığınızdan daha sıcak çalışır.
- %60 doluluk — pratik üst sınır; ısı atımı ve sonradan kablo ekleme için yer kalır.
- %40–50 doluluk — değişiklik ihtimali yüksek panolarda tercih edilir.
- %80 üstü — kablo ekleme imkânsızlaşır, kapak zorla kapanır, kablolar ezilir.
Güç ve sinyal ayrımı
Sürücü çıkış kabloları, sensör ve haberleşme kablolarıyla aynı kanaldan geçmemelidir. Sürücünün yüksek frekanslı anahtarlaması yan kanaldaki sinyal hattına parazit bindirir; analog değerler dalgalanır, enkoder sayımı kayar, haberleşme kopar. Ayrı kanal mümkün değilse aralarında metal bir bölme kullanılır ve kesişmeler dik açıyla yapılır.
Etiketleme: bir kez yapılır, on yıl kazandırır
Numarasız bir panoda arıza aramak, her kabloyu iki ucundan takip etmek demektir. Etiketleme, üretim aşamasında birkaç saatlik iştir; olmadığında her müdahaleye saatler ekler. Doğru yöntem, klemens listesindeki numaranın kablonun iki ucunda da aynı olmasıdır.
| Etiket tipi | Dayanım | Nerede uygun |
|---|---|---|
| Makaron (termal baskılı) | Yüksek — silinmez | Kalıcı pano kablajı |
| Klipsli halka işaretleyici | Orta | Sık değişen bağlantılar |
| Yapışkanlı etiket | Düşük — yağda kalkar | Geçici işaretleme, klemens rayı |
| Klemens üstü işaret | Yüksek | Klemens numaralandırma |
Kanal seçiminde gözden kaçan iki şey
Birincisi delik aralığı: dar aralıklı kanal kabloyu istediğiniz noktada dışarı almanıza izin verir, geniş aralıklı kanal ise kabloyu uzatmaya zorlar. İkincisi yükseklik: yüksek kanal daha çok kablo alır ama pano derinliğini yer, montaj plakası ile kapak arasındaki mesafeyi azaltır. İkisi de pano yerleşimi çizilirken kararlaştırılmalıdır.
Delikli pano kanalları, PVC kablo kanalları ve tesisat boruları ile Konsan işaretleme sistemlerini tek irsaliyede topluyoruz. Pano yerleşiminizi gönderin; kanal kesiti ve doluluk hesabını birlikte yapalım.
Sıkça sorulan sorular
Mevcut panoda kanal dolduysa ne yapılır?
Üç seçenek var. Birincisi kanalı daha yüksek bir profille değiştirmek — kablolar sökülmeden kapak ve gövde değişimi çoğu zaman mümkündür. İkincisi ikinci bir kanal hattı eklemek; montaj plakasında yer varsa en pratik çözümdür. Üçüncüsü kullanılmayan eski kabloları sökmek: çoğu panoda yıllar içinde bırakılmış ölü kablolar kanalın belirgin bir kısmını kaplar.
Kablo etiketi hangi numaraya göre verilmeli?
Şemadaki klemens numarasına göre. En yaygın ve en kullanışlı sistem, kablonun iki ucunda da bağlandığı klemens numarasını taşımasıdır; böylece kablonun nereye gittiği tek uçtan okunarak anlaşılır. Kablonun kendisine sıra numarası vermek (1, 2, 3) şemayla eşleşmediği için bakımda işe yaramaz.
Pano içinde kablo rengi standardı var mı?
Yaygın uygulama şudur: faz için siyah ya da kahverengi, nötr için açık mavi, koruma iletkeni için yeşil-sarı, DC kumanda için koyu mavi, AC kumanda için kırmızı, harici gerilimle beslenen ve ana şalter kapalıyken de enerjili kalan devreler için turuncu. Turuncu özellikle önemlidir; bakım yapan kişiye "bu hat ana şalterle kesilmiyor" uyarısını verir.
Kanal doluluk oranı hesaplanırken neye bakılır?
Kanalın iç kesit alanı ile içinden geçecek kabloların dış çap alanlarının toplamı karşılaştırılır. Hesapta kablonun iletken kesiti değil, yalıtımla birlikte dış çapı kullanılır — bu ikisi arasındaki fark küçük kesitlerde büyüktür. Pratikte, kablo listesi üzerinden hesaplanan alanın kanal kesitinin %60'ını geçmemesi hedeflenir.