7 dk okuma
"Aynı amperden var mı?" en sık aldığımız sorulardan biri. Cevap çoğu zaman evet, ama aynı amper tek başına muadillik anlamına gelmiyor. Yanlış muadil, panoya takıldığı anda değil, ilk arızada ortaya çıkar. Aşağıda değişim öncesinde kontrol ettiğimiz başlıklar var.
| Kontrol edilecek | Neden önemli | Nerede yazar |
|---|---|---|
| Anma akımı ve gerilim | Temel uyum | Cihaz ön yüzü |
| Kesme kapasitesi (Icu/Ics) | Kısa devrede cihazın dayanımı | Ön yüz, kutu içinde kA değeri |
| Açma eğrisi (B/C/D) | Yol alma akımına tepki | Anma akımının önündeki harf |
| Kutup sayısı ve nötr | 3P mi 3P+N mi, N kesiyor mu | Ürün kodu ve gövde |
| Montaj ölçüsü ve derinlik | Mevcut panoya sığması | Teknik föy, boyut çizimi |
| Yardımcı kontak seçenekleri | Sinyalizasyon devresi aynı kalabilsin | Aksesuar kataloğu |
| Sertifika ve şartname | Kabul ve denetim için | Ürün belgeleri |
En çok gözden kaçan: kesme kapasitesi
Aynı amperde ama farklı kesme kapasitesinde cihazlar bulunur; 6 kA, 10 kA ve 25 kA versiyonları görünüş olarak neredeyse aynıdır. Kesme kapasitesi, o noktadaki beklenen kısa devre akımının üstünde olmak zorundadır. Trafoya yakın noktalarda bu değer yüksektir; uzaklaştıkça kablo empedansı yüzünden düşer. Düşük kA'lı bir cihazı yüksek kA beklenen bir noktaya takmak, kısa devrede cihazın dağılması demektir.
Kontaktörde bobin gerilimi, sensörde çıkış tipi
- Kontaktör — anma akımı tutsa bile bobin gerilimi (24 V DC, 230 V AC gibi) farklıysa devreye takılamaz.
- Sensör — PNP yerine NPN gelirse PLC girişi sinyali hiç görmez; cihaz sağlam olduğu hâlde çalışmaz.
- Röle — kontak yapısı (1CO, 2CO) ve soket tipi farklıysa mevcut sokete oturmaz.
- Sürücü — giriş gerilimi tek faz mı üç faz mı; aynı kW iki farklı giriş için üretilmiş olabilir.
Şartnamede marka yazıyorsa
Kamu işlerinde ve büyük yatırım projelerinde şartname çoğu zaman markayı belirler. Bu durumda muadil önermiyoruz; kabul aşamasında ürün reddedilirse maliyet malzeme farkından çok daha büyük olur. Şartnamede marka zorunluluğu yoksa muadilleri teknik farkları ve teslim süresiyle birlikte karşılaştırmalı sunuyoruz; karar sizde kalıyor.
Yerli üretim muadil ne zaman doğru tercih?
Yerli üretim ürünler; teslim süresi, yedek parça bulunabilirliği ve fiyat açısından avantajlı olabiliyor. Standart dağıtım panosu, aydınlatma ve priz devreleri gibi kritik olmayan noktalarda çoğu zaman doğru tercih. Buna karşılık yüksek kesme kapasitesi gereken ana dağıtım, seçicilik hesabı yapılmış noktalar ve ihracat yapan makine üreticilerinin panolarında ithal marka tercih edilir — çünkü orada belge ve uyum da satılıyor.
Değiştirmek istediğiniz ürünün model kodunu ya da fotoğrafını gönderin; aynı fonksiyonu veren alternatifleri teknik farklarıyla birlikte karşılaştırmalı çıkaralım. On sekiz markada bayilik ve satış yaptığımız için aynı ihtiyaca farklı bütçe seviyelerinde seçenek üretebiliyoruz.
Sıkça sorulan sorular
Muadil ürün garantiyi etkiler mi?
Ürünün kendi garantisi üreticisinden gelir; muadil olması garantiyi etkilemez. Etkileyen şey, muadili bir sistemin içine koymaktır: örneğin bir sürücünün girişine üreticinin belirttiği tipte olmayan sigorta konursa, sürücü arızasında garanti tartışmalı hale gelir. Bu yüzden sistem parçası olan koruma elemanlarında üreticinin listesine uyuyoruz.
Aynı markanın eski serisi yerine yenisi kullanılabilir mi?
Genelde evet, üreticiler seri geçişlerinde karşılık tablosu yayınlar. Dikkat edilecek iki nokta var: montaj ölçüsü değişmiş olabilir ve aksesuar (yardımcı kontak, açtırma bobini) eski seriyle uyumlu olmayabilir. Mevcut panoya birebir takılması gerekiyorsa boyut çizimini karşılaştırıyoruz.
Tek bir kalem için muadil sorulur mu?
Elbette. Arızalanan tek bir cihaz için de aynı kontrolleri yapıyoruz; hattın durması söz konusuysa stokta olan bir alternatif, teslim süresi uzun olan orijinalden daha değerli olabiliyor. Model kodunu gönderin, stok durumuyla birlikte alternatifi de belirtelim.
Muadil önerirken fiyat farkını nasıl değerlendirmeliyim?
Fiyat farkının nereden geldiğine bakın. Kesme kapasitesi, sertifika kapsamı ya da beklenen ömür farkından geliyorsa ucuz olan gerçekten daha az şey veriyordur. Marka priminden ya da ithalat maliyetinden geliyorsa fark teknik değildir. Teklifte bu ayrımı kalem bazında yazılı olarak belirtiyoruz ki karar bilgiyle verilsin.