7 dk okuma
Sensör seçimi basit görünür: mesafeye bak, tipini seç, bağla. Ancak sahada hattın rastgele durmasının en yaygın sebebi yanlış seçilmiş ya da yanlış konumlandırılmış bir sensördür. Sorun genelde şudur: katalogdaki algılama mesafesi, standart bir çelik hedef için ideal koşulda verilir.
| Tip | Neyi algılar | Tipik mesafe | Zayıf yönü |
|---|---|---|---|
| Endüktif | Yalnızca metal | 2–40 mm | Metal dışı malzemeyi görmez |
| Kapasitif | Metal, sıvı, granül, plastik | 5–30 mm | Nem ve kirden etkilenir |
| Fotoelektrik (reflektörlü) | Işığı kesen her cisim | 1–10 m | Toz ve buhar menzili düşürür |
| Fotoelektrik (difüz) | Yüzeyden yansıyan cisim | 10–500 mm | Koyu ve mat yüzeyde menzil düşer |
| Ultrasonik | Ses yansıtan her cisim | 20 cm–6 m | Sıcaklık ve rüzgârdan etkilenir |
Katalog mesafesi neden sahada tutmaz?
Endüktif sensörün anma mesafesi standart yumuşak çelik hedefe göre verilir. Hedef paslanmaz çelikse mesafe yaklaşık %70'e, alüminyumsa %40'a, pirinçse %50'ye düşer. Fotoelektrik difüz sensörde ise belirleyici olan yüzey rengi: beyaz parlak yüzeyde katalog mesafesi alınırken, siyah mat yüzeyde bunun beşte birine inebilir.
Gömülebilir mi, gömülemez mi?
Endüktif sensörler iki gruba ayrılır. Gömülebilir (shielded) tip metale gömülerek monte edilebilir ama algılama mesafesi kısadır. Gömülemez (unshielded) tip daha uzun mesafe verir, ancak etrafında metal olmayan boşluk bırakılması gerekir; aksi halde çevresindeki metali algılayıp sürekli sinyal verir. Montaj yerini seçmeden bu ayrım yapılmalıdır.
PNP mi NPN mi? Kararı PLC verir
Sensörün çıkış tipi, bağlanacağı PLC giriş kartıyla uyuşmak zorundadır. Avrupa menşeli sistemlerde PNP sensör ve sinking giriş yaygındır; Uzak Doğu ekipmanında NPN sıktır. Karışık kullanımda sinyal hiç görünmez ve arıza sensör arızası sanılır. Sipariş öncesi PLC giriş kartının tipi teyit edilmelidir.
Ortam koşulu seçimi değiştirir
- Yıkama yapılan hatlarda IP67 ve üstü, paslanmaz gövdeli sensör gerekir.
- Kaynak yapılan bölgelerde kaynak sıçramasına dayanıklı (weld-field immune) tip seçilir.
- Tozlu ortamda difüz fotoelektrik yerine reflektörlü ya da karşılıklı tip tercih edilir.
- Titreşimli makinelerde kablo çıkışı yerine konnektörlü (M12) tip, kablo kopmasını önler.
Algılanacak malzemeyi, mesafeyi ve ortam koşulunu anlatın; sensör tipi ve montaj yerini birlikte belirleyelim. Omron sensör ailesinde stoklu tedarik sağlıyoruz.
Sıkça sorulan sorular
Sensör aralıklı çalışıyor, sebebi ne olabilir?
En yaygın üç sebep: hedefin katalog mesafesinin sınırında olması, sensör yüzeyinde kir birikmesi ve titreşimden kaynaklanan konum kayması. Dördüncü ihtimal elektriksel: sensör kablosunun güç kablosuyla aynı kanaldan geçmesi parazit bindirir. Önce mesafeyi ölçün, sonra yüzeyi temizleyin, sonuç alınmazsa kablo güzergâhına bakın.
Paslanmaz çelik algılamak için hangi sensör uygun?
Endüktif sensör paslanmazı algılar ama mesafesi yumuşak çeliğe göre yaklaşık %70'e düşer. Bu düşüşü hesaba katarak daha büyük anma mesafeli bir model seçilmelidir. Alternatif olarak, mesafe çok kısıtlıysa faktör-1 (tüm metallerde aynı mesafe veren) tip sensörler kullanılır; daha pahalıdır ama seçimi basitleştirir.
Şeffaf malzeme nasıl algılanır?
Standart fotoelektrik sensör şeffaf cam ya da PET şişeyi göremez; ışık üzerinden geçer. Bunun için şeffaf cisim algılama özellikli özel fotoelektrik sensörler ya da kapasitif sensör kullanılır. Ultrasonik sensör de şeffaflıktan etkilenmediği için bu uygulamalarda yaygındır.
Kablo uzunluğu sensörü etkiler mi?
Evet, iki şekilde. Uzun kabloda gerilim düşümü olur ve sensör besleme sınırının altına düşebilir. Ayrıca uzun kablo anten gibi davranarak parazit toplar; özellikle sürücü kablolarının yanından geçiyorsa. Uzun mesafelerde kesit büyütmek ve ekranlı kablo kullanmak gerekir. Analog çıkışlı sensörlerde 4–20 mA, 0–10 V'a göre uzun mesafede çok daha güvenilirdir.