9 dk okuma
Sürücü ekranındaki arıza kodu, sürücünün kendini koruma sebebini söyler; sorunun kaynağını değil. "Aşırı akım" kodunu sıfırlayıp tekrar çalıştırmak çoğu zaman aynı arızayı birkaç dakika sonra geri getirir. Aşağıda en sık karşılaştığımız sekiz kod, her birinin arkasındaki tipik sebepler ve sahada bunları nasıl ayırt ettiğimiz var.
| Kod (yaygın) | Anlamı | İlk bakılacak yer |
|---|---|---|
| OC / OCx | Aşırı akım | Hızlanma süresi, motor kablosu, mekanik sıkışma |
| OV / OU | DC bara aşırı gerilim | Yavaşlama süresi, fren direnci |
| LV / UV | Düşük gerilim | Şebeke, gevşek klemens, giriş sigortası |
| OH / OHx | Aşırı sıcaklık | Fan, filtre, pano iklimlendirme |
| OL / OLx | Aşırı yük | Motor akım parametresi, mekanik yük |
| SC | Çıkışta kısa devre | Motor kablosu, motor sargısı |
| EF / GF | Toprak kaçağı | Kablo yalıtımı, motor izolasyonu |
| PHL | Faz kaybı | Giriş sigortası, kontaktör, klemens |
OC — aşırı akım: en çok yanlış teşhis edilen kod
Aşırı akım hatası üç farklı anda çıkar ve her biri farklı bir sebebi işaret eder. Hızlanma sırasında çıkıyorsa hızlanma süresi yükün ataletine göre kısadır — süreyi uzatmak çoğu zaman çözer. Sabit hızda çıkıyorsa mekanik tarafta bir sıkışma, yatak sorunu ya da yükte artış vardır. Yavaşlama sırasında çıkıyorsa yavaşlama süresi kısadır.
Dördüncü bir ihtimal daha var: motor kablosunun uzunluğu. Uzun kablolarda kablo kapasitesi yüzünden akım dalgalanır ve sürücü bunu aşırı akım sanabilir. Sürücü ile motor arası mesafe onlarca metreyi buluyorsa çıkış reaktörü (du/dt filtre) gerekir.
OV — DC bara aşırı gerilim: yük sürücüyü besliyor
Bu hata neredeyse her zaman yavaşlama sırasında çıkar. Sebebi şu: motor yavaşlarken atalet enerjisi sürücüye geri döner ve DC barayı şişirir. Bara gerilimi eşiği aşınca sürücü kendini korur. Vinç, konveyör, santrifüj ve fan gibi yüksek ataletli yüklerde yaygındır.
- Yavaşlama süresini uzatmak — en basit ve çoğu zaman yeterli çözüm.
- Fren direnci eklemek — süre uzatılamıyorsa enerjiyi ısıya çeviren yol.
- Fren ünitesi ya da rejeneratif sürücü — sürekli frenleme yapan uygulamalarda.
OH — aşırı sıcaklık: sürücü değil pano suçlu
Yaz aylarında en çok gelen çağrı bu. Sürücü kendi soğutucusunun sıcaklığını ölçer; eşiği aşınca önce gücünü düşürür (derating), sonra durur. Sebep genelde sürücünün kendisi değil, içinde bulunduğu pano olur: tıkanmış filtre, ters dönen fan, sürücüler arasında bırakılmayan montaj boşluğu ya da güneş alan bir pano.
LV — düşük gerilim: çoğu zaman gevşek bir klemens
Şebeke gerilimi gerçekten düşükse tesisin tamamında belirti olur. Yalnızca bir sürücü LV veriyorsa sebep neredeyse her zaman o sürücüye özel: gevşemiş giriş klemensi, yaşlanmış sigorta, oksitlenmiş kontaktör kontağı. Ölçüm yaparken sürücü yük altındayken bakın; boştayken gerilim normal görünebilir.
OL — aşırı yük: parametre mi gerçek yük mü?
Devreye alma sırasında motor anma akımı parametresi girilmemiş ya da yanlış girilmişse sürücü gerçek yükü aşırı sanır. İlk kontrol motor etiketi ile parametrenin karşılaştırılmasıdır. Parametre doğruysa yük gerçekten artmıştır: konveyörde birikme, karıştırıcıda katılaşma, pompada tıkanma gibi.
EF — toprak kaçağı: ölçüm yapmadan müdahale etmeyin
Toprak kaçağı hatası, kablo ya da motor sargısındaki yalıtım bozulmasını işaret eder. Bu kodu sıfırlayıp çalıştırmaya devam etmek tehlikelidir. Doğru yol: sürücüyü ayırıp motor ve kabloyu megger ile ölçmek. Ölçüm sürücü bağlıyken yapılmaz — megger gerilimi sürücünün çıkış katını bozar.
Arıza tekrar ediyorsa parametre yedeği şart
Devreye alma sırasında aldığımız parametre yedeği, sonraki her arızada işi saatlerden dakikalara indirir. Yedek yoksa sürücü değişiminde tüm ayarlar sıfırdan girilir ve hangi değerin sahada düzeltildiği hatırlanmaz. Sürücülü her projede parametre yedeğini teslim dosyasına koyuyoruz.
Sıkça sorulan sorular
Sürücü arızasını sıfırlayıp çalıştırmak zararlı mı?
Tek seferlik bir şebeke dalgalanmasından sonra sıfırlamak normaldir. Ancak aynı kod tekrar ediyorsa sıfırlamak sorunu gizler ve ekipmanı yorar. Özellikle toprak kaçağı (EF) ve çıkış kısa devresi (SC) kodlarında ölçüm yapmadan tekrar çalıştırmak hem sürücüye hem motora zarar verir.
Fren direnci her sürücüde gerekli mi?
Hayır. Yükün ataleti düşükse ve yavaşlama süresi uzatılabiliyorsa gerek kalmaz. Fren direnci; vinç, asansör, santrifüj, büyük fan ve hızlı duruş gereken konveyör gibi geri besleme üreten yüklerde gerekir. Gereksiz yere eklenmesi pano içinde ciddi ısı yükü yaratır.
Sürücü ile motor arasındaki kablo ne kadar uzun olabilir?
Sınır sürücü modeline ve kablo tipine göre değişir; kılavuzda ekranlı ve ekransız için ayrı değerler verilir. Uzun hatlarda iki sorun çıkar: kablo kapasitesi yüzünden akım dalgalanması ve motor klemensinde gerilim sıçraması (du/dt). İkisi de çıkış reaktörüyle kontrol altına alınır. Mesafe onlarca metreyi buluyorsa reaktörü baştan hesaba katın.
Sürücü kablosu neden ekranlı olmalı?
Sürücü çıkışı yüksek frekanslı anahtarlama üretir; bu, yanındaki sinyal kablolarına parazit bindirir. Ekranlı kablo bu gürültüyü toprağa akıtır. Ekranın iki ucundan da 360 derece bağlanması şart — tek uçtan kuyruk şeklinde bağlamak neredeyse hiç işe yaramaz. Sensör ve enkoder kabloları da sürücü kablosundan ayrı güzergâhtan çekilmelidir.
Sürücü parametrelerini kim yedeklemeli?
Devreye almayı yapan taraf. Yedek; operatör paneli üzerinden, üreticinin yazılımıyla ya da en azından ekran görüntüsü olarak alınabilir. Yedek olmadan sürücü değişimi, ilk devreye almanın tamamının tekrarı demektir. Yürüttüğümüz projelerde yedeği test tutanağıyla birlikte teslim ediyoruz.